Wolisz obejrzeć?
Olimpijskie Koło Informatyczne nagrywa swoje zajęcia i udostępnia je za darmo. Poniżej 2 odcinki o tym temacie — dobre uzupełnienie, jeśli wolisz obejrzeć niż przeczytać.
Co już umiesz i czego się nauczysz
Ta lekcja zakłada, że przerobiłeś lekcję Typy zmiennych: umiesz napisać szkielet programu, tworzyć zmienne typów int, double, char, string i long long, wczytać dane przez cin, wypisać wynik przez cout i ustawić dwie cyfry po kropce przez fixed i setprecision. Jeśli coś z tego brzmi obco — wróć tam na chwilę, nic się nie stanie.
Uczymy się tak samo jak poprzednio: przepisuj przykłady do swojego edytora i uruchamiaj je, przy pytaniach „Co wypisze program?” najpierw zgaduj, a dopiero potem sprawdzaj, i po każdej części rób ćwiczenia w sprawdzarce. Na końcu czeka baza zadań na cały temat.
Jak naprawdę czyta cin
Wejście to taśma znaków. Zobaczysz, co dokładnie robi cin >> i jak wczytać godzinę 12:30, datę albo ułamek.
Całe wiersze tekstu
getline wczytuje zdania ze spacjami. Poznasz też jego największą pułapkę i dwa sposoby, żeby jej uniknąć.
Ładne wyniki
Dokładność liczb, zera z przodu (09:05), równe kolumny i tabelki — wszystko, czego wymagają zadania.
printf, scanf i szybkość
Styl z języka C, który spotkasz w wielu rozwiązaniach olimpijskich, i dwie linijki, które przyspieszają program.
Mapa lekcji
Wejście to taśma znaków
Kiedy sprawdzarka (albo Ty przy klawiaturze) podaje programowi dane, program nie widzi „liczb” ani „słów”. Widzi jeden długi ciąg znaków — cyfry, litery, spacje i entery — ułożony jak na taśmie. cin czyta tę taśmę od lewej do prawej, kawałek po kawałku, i nigdy się nie cofa.
Weźmy takie wejście: w pierwszym wierszu liczby 12 i 7, w drugim liczba 3, a w trzecim słowo Ola. Na taśmie wygląda ono tak (␣ to spacja, ↵ to enter, czyli koniec wiersza):
Każde cin >> x robi dwie rzeczy. Najpierw przeskakuje białe znaki — spacje, entery i tabulatory. Potem czyta tyle znaków, ile pasuje do typu zmiennej, i zatrzymuje się na pierwszym, który nie pasuje. Ten znak — i wszystko za nim — zostaje na taśmie dla następnego wczytania. Prześledźmy to:
int a, b, c;
string s;
cin >> a; // 12
cin >> b; // 7
cin >> c; // 3
cin >> s; // "Ola"
cout << a + b + c << " " << s << "\n";
| Po instrukcji | Zmienna dostaje | Na taśmie zostaje |
|---|---|---|
cin >> a; | 12 | ␣7↵3↵Ola |
cin >> b; | 7 | ↵3↵Ola |
cin >> c; | 3 | ↵Ola |
cin >> s; | "Ola" | nic |
Zauważ, że cin >> a zatrzymało się na spacji i jej nie zabrało — spacja została na taśmie. Nie przeszkadza to, bo kolejne cin >> b najpierw ją przeskoczy. Tak samo z enterami: cin >> nie odróżnia spacji od końca wiersza.
Co który typ zabiera z taśmy
To, ile znaków przeczyta cin, zależy od typu zmiennej po prawej stronie >>. Warto mieć przed oczami tę tabelkę:
| Typ zmiennej | Taśma przed | Zmienna dostaje | Taśma po |
|---|---|---|---|
int | 42␣17 | 42 — same cyfry | ␣17 |
int | -7↵ | −7 — minus na początku też pasuje | ↵ |
int | 12:30 | 12 — dwukropek nie jest cyfrą | :30 |
double | 3.75␣x | 3.75 — cyfry z kropką | ␣x |
char | ␣␣ab | 'a' — jeden znak, po przeskoczeniu spacji | b |
string | Ala␣ma↵ | "Ala" — aż do białego znaku | ␣ma↵ |
Układ danych nie ma znaczenia
Skoro cin >> przeskakuje i spacje, i entery, to wszystkie trzy poniższe wejścia dają programowi cin >> a >> b >> c; dokładnie te same liczby:
| Wejście | Na taśmie | a, b, c |
|---|---|---|
| jeden wiersz | 1␣2␣3 | 1, 2, 3 |
| trzy wiersze | 1↵2↵3 | 1, 2, 3 |
| z pustym wierszem | 1↵↵2␣␣␣3 | 1, 2, 3 |
Dlatego przy czytaniu liczb i słów nie musisz się martwić, w ilu wierszach stoją dane. Liczy się tylko kolejność — i to, żeby każdą wartość wczytać do zmiennej właściwego typu.
abc, a Ty piszesz cin >> liczba; (int), cin nie wczyta niczego — do zmiennej trafi 0, a wszystkie kolejne wczytania przestaną działać. W zadaniach dane zawsze zgadzają się z opisem, więc wystarczy uważnie przeczytać, jakiego typu jest każda wartość, i utworzyć pasujące zmienne.
Jak czytać opis wejścia w zadaniu
Każde zadanie ma część Wejście, która mówi, co i w jakiej kolejności podaje sprawdzarka. Zanim napiszesz jakikolwiek cin, przetłumacz ten opis na listę zmiennych. Przykład:
| Fragment opisu | Zmienna |
|---|---|
| słowo — nazwa miasta | string miasto; |
| liczba całkowita n | int n; |
| dwie liczby rzeczywiste | double rano, wieczor; |
string miasto;
int n;
double rano, wieczor;
cin >> miasto >> n >> rano >> wieczor;
Kolejność w cin jest taka sama jak kolejność w opisie. Podział na wiersze nie ma znaczenia — z tego samego powodu co wyżej.
Przy każdym pytaniu podane jest wejście. Pomyśl, co zostaje na taśmie po każdym wczytaniu.
5 8 w pierwszym wierszu i 2 w drugim. Co wypisze program?int a, b, c;
cin >> a >> b >> c;
cout << c << b << a;
Pokaż odpowiedź
Ala ma kota. Co wypisze program?string x, y;
cin >> x >> y;
cout << y << x;
Pokaż odpowiedź
cin >> do stringa bierze jedno słowo. „kota” zostaje na taśmie nieprzeczytane — i nikomu to nie przeszkadza.7.9. Co trafi do zmiennej n?int n;
cin >> n;
cout << n;
Pokaż odpowiedź
cin >> n, nie wczytałby niczego. x y (ze spacjami na początku). Co wypisze program?char a, b;
cin >> a >> b;
cout << a << b;
Pokaż odpowiedź
cin >> przeskakuje wszystkie spacje, więc a = 'x', a b = 'y'.6 ćwiczeń do tej części
Kliknij zadanie — otworzy się w sprawdzarce w nowej karcie. Napisz program u siebie, sprawdź go na przykładzie, wklej cały kod i kliknij Wyślij. Utknąłeś? Każde zadanie ma wskazówkę.
Dane ze znakami pomiędzy: 12:30, 04.11.2026, 3/4
W zadaniach dane często mają swój format: godzina 12:30, data 04.11.2026, ułamek 3/4, wynik meczu 3:1, punkt (2,-5). Znaki pośrodku — dwukropek, kropka, ukośnik, nawiasy — nie są liczbami, więc cin >> do int-a zatrzyma się na nich. Sztuczka jest prosta: wczytaj taki znak do zmiennej typu char i po prostu jej nie używaj.
int h, m;
char dwukropek;
cin >> h >> dwukropek >> m;
cout << h * 60 + m << "\n"; // minuty od północy
Prześledźmy taśmę 14:35:
Najczęstsze formaty
| Format | Przykład | Jak wczytać |
|---|---|---|
| godzina HH:MM | 07:05 | cin >> h >> c >> m; |
| czas GG:MM:SS | 01:02:03 | cin >> g >> c >> m >> c >> s; |
| data DD.MM.RRRR | 04.11.2026 | cin >> d >> c >> m >> c >> r; |
| ułamek a/b | 3/4 | cin >> a >> c >> b; |
| wynik a:b | 3:1 | cin >> a >> c >> b; |
| punkt (x,y) | (2,-5) | cin >> c >> x >> c >> y >> c; |
We wszystkich wierszach c to jedna i ta sama zmienna typu char — możesz jej używać wiele razy, bo jej wartość i tak nie jest potrzebna. Zwróć też uwagę, że 07 wczyta się jako liczba 7: zera z przodu znikają. Jak je z powrotem dopisać przy wypisywaniu, zobaczysz w części 05.
04.11.2026 czytamy do zmiennych int. Gdyby dzień był typu double, cin wczytałby do niego 4.11 — kropka pasuje do liczby z przecinkiem! Separatory działają tylko wtedy, gdy typ zmiennej nie „zjada” danego znaku.
12 : 30 też zadziała, bo cin >> do zmiennej char najpierw przeskakuje spacje. Dla cin liczy się tylko kolejność: liczba, znak, liczba.
Przykład rozwiązany krok po kroku
int d, m; char c; i cin >> d >> c >> m;.Krok 2 — wzór: przed miesiącem m minęło m − 1 pełnych miesięcy, czyli (m − 1) · 30 dni, a potem jeszcze d dni.
Krok 3 — sprawdź na przykładzie: 15.03 → 2 · 30 + 15 = 75.
Pokaż rozwiązanie
#include <iostream>
using namespace std;
int main() {
int d, m;
char kropka;
cin >> d >> kropka >> m;
cout << (m - 1) * 30 + d << "\n";
return 0;
}
Uważaj na typy zmiennych.
09:05. Co wypisze program?int h, m;
char c;
cin >> h >> c >> m;
cout << h << c << m;
Pokaż odpowiedź
3/4. Co wypisze program?int a, b;
char c;
cin >> a >> c >> b;
cout << a / b;
Pokaż odpowiedź
04.11. Co wypisze program?double d;
cin >> d;
cout << d;
Pokaż odpowiedź
(7,-2). Co wypisze program?int x, y;
char c;
cin >> c >> x >> c >> y >> c;
cout << x * y;
Pokaż odpowiedź
6 ćwiczeń do tej części
Kliknij zadanie — otworzy się w sprawdzarce w nowej karcie. Napisz program u siebie, sprawdź go na przykładzie, wklej cały kod i kliknij Wyślij. Utknąłeś? Każde zadanie ma wskazówkę.
getline — wczytanie całego wiersza
cin >> s czyta jedno słowo — zatrzymuje się na pierwszej spacji. A co z całym zdaniem, adresem albo tytułem książki? Do tego służy getline(cin, s): czyta cały wiersz, razem ze spacjami, aż do entera. Sam enter zabiera z taśmy, ale nie wkłada go do napisu.
string s;
cin >> s; // tylko do spacji
cout << "[" << s << "]\n";
string s;
getline(cin, s); // cały wiersz
cout << "[" << s << "]\n";
Zapis wygląda inaczej niż cin >> s: najpierw mówisz, skąd czytać (cin), potem — do której zmiennej (s). Napis po getline to zwykły string, więc działa na nim wszystko z poprzedniej lekcji: s.length() liczy też spacje, a s[0] to pierwszy znak wiersza.
Kilka wierszy po kolei
string tytul, autor;
getline(cin, tytul);
getline(cin, autor);
cout << tytul << " (" << autor << ")\n";
cout << tytul.length() << "\n"; // spacje też się liczą
Największa pułapka: cin >>, a potem getline
Teraz najważniejsza rzecz tej części. Pamiętasz, że cin >> n zatrzymuje się na pierwszym znaku, który nie pasuje — i go nie zabiera? Po liczbie na końcu wiersza tym znakiem jest enter. Kolejny getline widzi ten porzucony enter, uznaje, że wiersz właśnie się skończył — i zwraca pusty napis.
int n;
string nazwa;
cin >> n; // zabiera 3, enter zostaje!
getline(cin, nazwa); // czyta pusty wiersz
cout << "[" << nazwa << "]\n";
Taśma po cin >> n:
Są dwa lekarstwa i oba warto znać:
int n;
string nazwa;
cin >> n;
cin.ignore(); // wyrzuca jeden znak — ten enter
getline(cin, nazwa);
cout << "[" << nazwa << "]\n";
int n;
string nazwa;
cin >> n;
getline(cin >> ws, nazwa); // ws przeskakuje białe znaki
cout << "[" << nazwa << "]\n";
cin.ignore() wyrzuca z taśmy dokładnie jeden znak. ws (od whitespace — białe znaki) wyrzuca wszystkie spacje i entery, aż do pierwszego „prawdziwego” znaku. ws jest odporniejsze — zadziała nawet wtedy, gdy po liczbie stoi spacja albo pusty wiersz — ale uwaga: przeskoczy też spacje na początku wczytywanego wiersza.
| Najpierw | Potem | Czy trzeba coś dodać? |
|---|---|---|
cin >> | cin >> | nie — >> sam przeskakuje entery |
getline | getline | nie — getline zabiera swój enter |
getline | cin >> | nie — enter został zabrany przez getline |
cin >> | getline | tak — cin.ignore(); albo getline(cin >> ws, s); |
getline do wybranego znaku
getline ma też wersję z trzecim argumentem: znakiem, na którym ma się zatrzymać. getline(cin, s, ',') czyta wszystko aż do najbliższego przecinka, zabiera ten przecinek i go wyrzuca. To idealne narzędzie do danych z arkuszy kalkulacyjnych, gdzie pola oddziela się przecinkami albo średnikami — także wtedy, gdy w polach są spacje.
string imie, miasto;
int wiek;
getline(cin, imie, ','); // "Anna Maria"
getline(cin, miasto, ','); // "Nowy Sacz"
cin >> wiek; // 15
cout << imie << " (" << wiek << ") - " << miasto << "\n";
Narysuj sobie taśmę i sprawdź, gdzie stoi enter.
Ala ma kota. Co wypisze program?string s;
getline(cin, s);
cout << s.length();
Pokaż odpowiedź
5 w pierwszym wierszu i Ola Nowak w drugim. Co wypisze program?int n;
string s;
cin >> n;
getline(cin, s);
cout << n << "[" << s << "]";
Pokaż odpowiedź
cin.ignore(); albo ws.Ola Nowak w pierwszym wierszu i 5 w drugim. Co wypisze program?string s;
int n;
getline(cin, s);
cin >> n;
cout << n << "[" << s << "]";
Pokaż odpowiedź
cin >> i tak przeskakuje białe znaki.kot,pies,ryba. Co wypisze program?string a, b;
getline(cin, a, ',');
getline(cin, b, ',');
cout << b << a;
Pokaż odpowiedź
6 ćwiczeń do tej części
Kliknij zadanie — otworzy się w sprawdzarce w nowej karcie. Napisz program u siebie, sprawdź go na przykładzie, wklej cały kod i kliknij Wyślij. Utknąłeś? Każde zadanie ma wskazówkę.
fixed i setprecision w praktyce
W lekcji o typach poznałeś fixed << setprecision(2). Teraz przyjrzymy się im dokładniej, bo prawie każde zadanie z liczbami z przecinkiem mówi: „wypisz wynik z dokładnością do k miejsc po przecinku”. Przypomnienie: oba polecenia mieszkają w nagłówku <iomanip>.
Zaokrąglanie do k miejsc
fixed mówi „zawsze wypisuj cyfry po kropce”, a setprecision(k) — „dokładnie k cyfr”. Liczba jest zaokrąglana tak jak w szkole, czasem nawet z przeniesieniem do części całkowitej. Przy setprecision(0) zostaje sama część całkowita, bez kropki.
| x | setprecision(0) | (1) | (2) | (3) |
|---|---|---|---|---|
2.71828 | 3 | 2.7 | 2.72 | 2.718 |
9.9962 | 10 | 10.0 | 10.00 | 9.996 |
0.0049 | 0 | 0.0 | 0.00 | 0.005 |
7 | 7 | 7.0 | 7.00 | 7.000 |
#include <iostream>
#include <iomanip>
using namespace std;
int main() {
double x = 9.9962;
cout << fixed; // raz — działa do końca programu
cout << setprecision(0) << x << "\n"; // 10
cout << setprecision(2) << x << "\n"; // 10.00 — przeniesienie!
cout << setprecision(3) << x << "\n"; // 9.996
cout << 1.5 << "\n"; // 1.500 — precyzja też zostaje
return 0;
}
Ostatnia linijka pokazuje ważną rzecz: fixed i setprecision są trwałe. Raz ustawione obowiązują dla wszystkich kolejnych liczb double — aż je zmienisz. Możesz więc ustawić je raz na początku, a możesz też zmieniać precyzję między wierszami, jeśli każdy ma mieć inną liczbę cyfr.
Liczby całkowite się nie zmieniają
cout << fixed << setprecision(2);
int sztuki = 5;
double cena = 4.5;
cout << sztuki << "\n"; // 5 — int bez kropki
cout << cena << "\n"; // 4.50
cout << sztuki * cena << "\n"; // 22.50 — int * double to double
fixed i setprecision działają tylko na liczby z przecinkiem. Int wypisuje się zawsze tak samo, bez kropki — nawet po ustawieniu fixed.
A wynik działania na int i double to już double, więc sztuki * cena dostaje dwie cyfry po kropce.
Dlaczego zawsze z fixed?
setprecision bez fixed znaczy coś innego: ile cyfr ma mieć cała liczba, a nie część po kropce. A gdy liczba jest za duża, C++ przechodzi na zapis naukowy, który w zadaniach jest zawsze zły:
cout << setprecision(3);
cout << 3.14159 << "\n"; // 3.14 — trzy cyfry razem
cout << 1234.5678 << "\n"; // 1.23e+03 — zapis naukowy!
cout << fixed << 1234.5678 << "\n"; // 1234.568 — teraz 3 po kropce
cout << fixed << setprecision(k);.
setprecision cokolwiek zobaczy: cout << fixed << setprecision(2) << 7 / 2; wypisze 3, a nie 3.50 — bo 7 / 2 to int. Zamień jedną z liczb na double: (double)7 / 2 albo 7 / 2.0.
Pamiętaj: fixed i setprecision są trwałe.
cout << fixed << setprecision(1) << 2.46;
Pokaż odpowiedź
cout << fixed << setprecision(2) << 3 << " " << 3.0;
Pokaż odpowiedź
cout << fixed << setprecision(3);
cout << 1.0 / 8 << "\n";
cout << 2.5;
Pokaż odpowiedź
cout << fixed << setprecision(0) << 7.8;
Pokaż odpowiedź
5 ćwiczeń do tej części
Kliknij zadanie — otworzy się w sprawdzarce w nowej karcie. Napisz program u siebie, sprawdź go na przykładzie, wklej cały kod i kliknij Wyślij. Utknąłeś? Każde zadanie ma wskazówkę.
setw, setfill i left — zera z przodu i równe kolumny
Zegar cyfrowy pokazuje 09:05, a nie 9:5. Bilet ma numer 00042, a tabela wyników — równe kolumny. Do takiego wypisywania służą trzy kolejne polecenia z <iomanip>: setw, setfill i left (oraz right).
setw — zarezerwuj miejsce
setw(n) (od set width — ustaw szerokość) rezerwuje n znaków na następną wypisywaną rzecz. Jeśli ta rzecz jest krótsza, resztę miejsca wypełniają spacje — domyślnie z lewej strony, więc tekst dosuwa się do prawej. Nawiasy w przykładach są tylko po to, żeby było widać spacje:
cout << "[" << setw(5) << 42 << "]\n"; // trzy spacje i 42
cout << "[" << setw(5) << "Ala" << "]\n"; // działa też dla napisów
cout << "[" << setw(5) << -7 << "]\n"; // minus też zajmuje miejsce
cout << "[" << setw(2) << 12345 << "]\n"; // za mało miejsca? nic nie ucina
setw dotyczy wyłącznie najbliższej wypisywanej rzeczy, a potem znika. W cout << setw(5) << 1 << 2; szerokość 5 dostaje tylko jedynka, więc wynik to 12. Przy każdej kolejnej liczbie trzeba napisać setw od nowa.
setfill — czym wypełnić puste miejsce
cout << setfill('0') << setw(5) << 42 << "\n";
int h = 9, m = 5;
cout << setw(2) << h << ":" << setw(2) << m << "\n";
cout << setfill('.') << setw(8) << "koniec" << "\n";
cout << setfill(' '); // powrót do spacji
setfill('0') mówi, że puste miejsce ma być wypełnione zerami, a nie spacjami. W odróżnieniu od setw jest trwałe: w drugiej linijce nie trzeba go powtarzać — dlatego godzina wypisała się jako 09:05.
Wypełniać można dowolnym znakiem, np. kropkami. Kiedy wypełnienie nie jest już potrzebne, wróć do spacji: setfill(' ').
left i right — do której strony dosunąć
Domyślnie wszystko jest dosuwane do prawej (right) — tak wyrównuje się liczby, żeby jedności stały pod jednościami. Napisy, np. imiona w tabeli, zwykle dosuwamy do lewej: left. Oba są trwałe — działają, dopóki nie przełączysz na drugie.
cout << left << setw(10) << "Imie" << right << setw(6) << "Punkty" << "\n";
cout << left << setw(10) << "Ola" << right << setw(6) << 42 << "\n";
cout << left << setw(10) << "Bajtek" << right << setw(6) << 1337 << "\n";
cout << left << setw(10) << "Iza" << right << setw(6) << 7 << "\n";
W każdym wierszu imię dostaje pole szerokości 10 dosunięte do lewej, a punkty — pole szerokości 6 dosunięte do prawej. Dzięki temu kolumny są równe, niezależnie od długości imion i liczb.
Co jest trwałe, a co jednorazowe
| Polecenie | Jak długo działa |
|---|---|
setw(n) | tylko dla następnej wypisywanej rzeczy |
setfill(z) | aż do zmiany |
left / right | aż do zmiany |
fixed, setprecision(k) | aż do zmiany |
Przykład rozwiązany krok po kroku
Krok 2 — zera z przodu: raz
setfill('0'), a przed każdą liczbą setw(2).Krok 3 — sprawdź: 425 / 60 = 7 i 425 % 60 = 5, więc 07:05.
Pokaż rozwiązanie
#include <iostream>
#include <iomanip>
using namespace std;
int main() {
int s;
cin >> s;
cout << setfill('0') << setw(2) << s / 60 << ":" << setw(2) << s % 60 << "\n";
return 0;
}
Policz spacje i zera — to tu najłatwiej o pomyłkę.
cout << "[" << setw(4) << 7 << "]";
Pokaż odpowiedź
cout << setfill('0') << setw(3) << 5 << setw(3) << 12;
Pokaż odpowiedź
cout << "[" << left << setw(5) << "ab" << "]";
Pokaż odpowiedź
cout << setfill('*') << setw(4) << 1 << 2;
Pokaż odpowiedź
5 ćwiczeń do tej części
Kliknij zadanie — otworzy się w sprawdzarce w nowej karcie. Napisz program u siebie, sprawdź go na przykładzie, wklej cały kod i kliknij Wyślij. Utknąłeś? Każde zadanie ma wskazówkę.
printf i scanf — styl z języka C
C++ wyrósł z języka C, a w C do wypisywania i wczytywania służą funkcje printf i scanf. Działają także w C++ i spotkasz je w wielu rozwiązaniach olimpijskich, bo bywają wygodne przy formatowaniu i szybkie. Nie musisz ich używać — wszystko da się zrobić przez cin i cout — ale musisz umieć je przeczytać. Mieszkają w nagłówku <cstdio>.
printf: szablon i lista wartości
printf dostaje najpierw szablon — tekst w cudzysłowie z „dziurami” zaczynającymi się od % — a potem, po przecinkach, wartości, które mają wskoczyć w te dziury, po kolei:
#include <cstdio>
using namespace std;
int main() {
int a = 2, b = 3;
double cena = 4.5;
printf("%d + %d = %d\n", a, b, a + b); // trzy dziury, trzy wartości
printf("Cena: %.2f zl\n", cena); // .2 — dwie cyfry po kropce
printf("[%5d] [%-5d] [%05d]\n", 42, 42, 42);
return 0;
}
| Znacznik | Co wstawia | Odpowiednik w cout |
|---|---|---|
%d | int | cout << x |
%lld | long long | cout << x |
%f | double, zawsze 6 cyfr po kropce | fixed << setprecision(6) |
%.2f | double z 2 cyframi po kropce | fixed << setprecision(2) |
%c | jeden znak (char) | cout << c |
%5d | int w polu szerokości 5, do prawej | setw(5) |
%-5d | to samo, ale do lewej | left << setw(5) |
%05d | szerokość 5, zera z przodu | setfill('0') << setw(5) |
%% | sam znak procentu | cout << "%" |
Ustawienia w printf nie są trwałe — każdy znacznik opisuje tylko swoją dziurę. Napisów typu string printf nie przyjmuje wprost (trzeba by pisać s.c_str()), więc teksty wygodniej wypisywać przez cout.
scanf: ten sam szablon, ale z &
scanf czyta według takiego samego szablonu. Różnica jest jedna, ale bardzo ważna: przed nazwą każdej zmiennej stoi &. To znaczy „adres zmiennej” — scanf musi wiedzieć, gdzie jest pudełko, żeby coś do niego włożyć. Za to w szablonie możesz od razu wpisać separatory:
int h, m;
scanf("%d:%d", &h, &m); // wejście 14:35 — dwukropek we wzorcu
printf("%d minut\n", h * 60 + m);
double x;
scanf("%lf", &x); // double czytamy przez %lf!
printf("%.3f\n", x);
long long duza;
scanf("%lld", &duza);
printf("%lld\n", duza * 2);
& przed zmienną — program się wysypie albo wczyta śmieci. 2) %d dla long long — trzeba %lld. 3) %f w scanf dla double — trzeba %lf (w printf działają oba). Kompilator często tylko ostrzega, a nie zatrzymuje programu, więc te błędy łatwo przegapić.
%d przeskakuje spacje i entery tak jak cin >>, ale %c — nie: wczyta nawet spację. Żeby pominąć białe znaki przed znakiem, wstaw spację w szablonie: scanf(" %c", &c);.
Każdy znacznik w szablonie to jedna dziura na jedną wartość.
printf("%d-%d\n", 7, 3);
Pokaż odpowiedź
printf("[%04d]", 7);
Pokaż odpowiedź
int n;
scanf("%d", n);
Pokaż odpowiedź
scanf("%d", &n);. Bez & scanf nie wie, gdzie jest zmienna.printf("%.1f%%\n", 37.54);
Pokaż odpowiedź
5 ćwiczeń do tej części
Kliknij zadanie — otworzy się w sprawdzarce w nowej karcie. Napisz program u siebie, sprawdź go na przykładzie, wklej cały kod i kliknij Wyślij. Utknąłeś? Każde zadanie ma wskazówkę.
Dwie linijki, które przyspieszają program
Na olimpiadzie dane bywają ogromne — nawet milion liczb. Wtedy liczy się, jak szybko program je wczytuje. cin i cout są domyślnie „zsynchronizowane” z scanf i printf, żeby można je było bezpiecznie mieszać — a to kosztuje czas. Te dwie linijki na początku main wyłączają synchronizację i przyspieszają wczytywanie kilkukrotnie:
#include <bits/stdc++.h> // cała biblioteka naraz — wygodne na zawodach
using namespace std;
int main() {
ios_base::sync_with_stdio(false); // 1. cin/cout bez synchronizacji z scanf/printf
cin.tie(nullptr); // 2. cin nie czeka, aż cout się opróżni
int a, b;
cin >> a >> b;
cout << a + b << "\n"; // "\n", a nie endl
return 0;
}
#include <bits/stdc++.h> dołącza wszystkie nagłówki standardowe naraz (iostream, iomanip, string i wiele innych). To skrót kompilatora GCC, bardzo popularny na zawodach — w zwykłych programach lepiej wypisywać nagłówki pojedynczo.
| Zasada | Dlaczego |
|---|---|
Po sync_with_stdio(false) nie mieszaj cin/cout z scanf/printf | Każda para ma wtedy swój bufor i wyniki mogą się wypisać w złej kolejności. |
Pisz "\n", a nie endl | endl za każdym razem „opróżnia bufor”, czyli od razu wysyła tekst na ekran — przy milionie wierszy to bardzo wolne. |
| Wybierz jeden styl na cały program | Albo cin/cout z dwiema linijkami przyspieszenia, albo scanf/printf. Oba są wystarczająco szybkie. |
Trzy pytania o szybkie I/O.
ios_base::sync_with_stdio(false);
cin.tie(nullptr);
cout << "A";
printf("B");
Pokaż odpowiedź
cout << x << endl;
cout << x << "\n";
Pokaż odpowiedź
#include <bits/stdc++.h>
Pokaż odpowiedź
Baza zadań: wejście i wyjście w praktyce
Znasz już wszystko, czego potrzeba, żeby wczytać dane w dowolnym formacie i wypisać wynik dokładnie tak, jak chce zadanie. Czas to sprawdzić. Zadania są ułożone od najłatwiejszego do najtrudniejszego: najpierw rozgrzewka, potem zadania średnie, a na końcu trudne — z północą w rozkładzie jazdy, strefami czasowymi, fakturą i wielkim finałem, w którym przydaje się wszystko naraz.
Przy każdym zadaniu widać, jakich zagadnień używa — także tych z poprzedniej lekcji, jak % czy long long. Jeśli coś brzmi obco, wróć do odpowiedniej części — mapa lekcji jest na górze strony.
Rozgrzewka · zadania 1–6
Jedno, dwa zagadnienia naraz — sprawdź, czy pamiętasz podstawy.
Średnie · zadania 7–19
Łączysz kilka zagadnień i musisz chwilę pomyśleć nad wzorem.
Trudne · zadania 20–27
Pułapki z zakresem typów, sprytne sztuczki i wielki finał.